Grein

Hafdís Gunnarsdóttir
Hafdís Gunnarsdóttir

Hafdís Gunnarsdóttir | 17.11.2016 | 13:32Nýja orðræðuhefðin - Sjónarmið 43. tbl Bæjarins besta

Hið ótrúlega gerðist. Donald Trump var kosin forseti Bandaríkjanna, þrátt fyrir öll niðrandi ummæli hans í garð kvenna og minnihlutahópa. Þrátt fyrir brjálæðislegar yfirlýsingar um að reisa vegg milli landa og tala fyrir einangrunarhyggju Bandaríkjanna með miklum kostnaði fyrir alþjóðahagkerfið. Bandaríkjamenn höfnuðu Hillary Clinton í kosningunum og nú þarf hún að fara í verulega naflaskoðun til að átta sig á hvernig í ósköpunum hún hafi tapað fyrir Donald Trump. Hún virtist vera með flest tromp á hendi sér; hún hafði reynsluna sem öldungadeildarþingmaður, forsetafrú og utanríkisráðherra. Fjölmiðlarnir elskuðu hana, skoðanakannanir sýndu hana trekk í trekk sem líklegan sigurvegara kosninganna og hinn vinsæli forseti Bandaríkjanna, Barack Obama, mærði hana við hvert tækifæri. Samt tapaði hún fyrir Donald Trump sem notaði frekar ógeðfelda orðræðu með stóryrðum og persónulegu níði hægri vinstri. Að mínu mati er líklegasta skýringin sú að Bandaríkjamenn eru löngu orðnir þreyttir á pólitísku ástandi þar sem stálin stinn ríkja og koma í veg fyrir alla umræðu um hvað megi betur fara og hvernig hægt sé að bæta kjör almennings. Gjáin milli aðila er algjör og ekki einu sinni hægt að skipa í hæstarétt Bandaríkjanna og fólk var tilbúið til að kjósa hvern sem var sem boðaði einhverjar breytingar. En þó meirihluti Bandaríkjamanna hafi kosið Trump eru þeir ekki endilega fávitar, rasistar eða kvenhatarar. Flestir vildu breytingar og ákváðu að kjósa Trump, en þorðu ekki endilega að viðurkenna það og þess vegna komu þessu úrslit okkur svo á óvart.

Ég held að Íslendingar eigi margt sameiginlegt með Bandaríkjamönnum og þora ekki segja upphátt hvað þeim finnst þegar kemur að kosningum. Þora varla að segja sína skoðun þegar þeir eru beðnir um að taka þátt í skoðanakönnunum. Þeir sýna það bara í kjörklefanum. Það heyrist nefnilega ansi hátt í litlum hluta þjóðfélagsins okkar, hluta sem kemur úr ýmsum áttum og hann á það ansi oft til að valtra yfir þá sem hafa aðrar skoðanir. Því eru margir sem tjá ekki sínar skoðanir því þeir vilja ekki þurfa taka þátt í rökræðum til að réttlæta pólitískar skoðanir sínar og vilja ekki vera stimplaðir vegna skoðana sinna. Vilja ekki eiga þá hættu að vera uppnefndir bjánar, fávitar eða greindarskertir einfrumungar vegna skoðana sinna sem ríma ekki við skoðanir þeirra sem heyrist hæst í.

Ég hef verið að velta þessu fyrir mér þegar ég sé hvernig fólk hefur talað um Óttarr Proppé rúmum sólarhring eftir að Björt Framtíð, Viðreisn og Sjálfstæðisflokkurinn ákváðu að hefja formlegar stjórnarmyndunarviðræður. Óttarr Proppé, sem er þekktur fyrir að vera vandaður maður og síst af öllum áfjáður í persónuleg völd, hefur fengið holskeflu af sora fyrir að fara þessa leið. Einn þingmaður gerðist svo ómálefnalegur að segja að Óttar yrði hataður ef hann færi í þessa ríkisstjórn og gaf sér svo að hann myndi styðja allt sem Sjálfstæðisflokkurinn legði til. Þvílík lágkúra. Það þótti ósköp eðlilegt að Björt Framtíð reyndi að mynda ríkisstjórn með vinstri flokkum fyrir kosningar, þrátt fyrir að flokkurinn staðsetti sig sem miðjuflokk. En svo þegar Björt Framtíð hallar sér til hægri eru það orðin einhver svik. Og upp gjósa svívirðingarnar og uppnefningarnar.

Einhvernvegin minnir þetta allt á orðræðu Trumps þar sem aldrei er komið inn á málefnin en persónuleg níð notuð á andstæðinginn. Sjaldan hafa verið meiri möguleikar á að bæta lífskjör á Íslandi og tryggja sterkan efnahag þjóðarinnar til langs tíma. Það hefði mátt halda að þeir tveir flokkar sem fengu flest atkvæði í kosningunum hefðu getað sett ágreininginn á ís og sameinast til góðra verka. Illmælgin og níðið skilar okkur ekki áleiðis á þeirri vegferð og aðferðir Trump eru ekki íslenskum stjórnmálum til eftirbreytni. Það er besta mál ef Björt Framtíð og Óttar Proppe sjá tækifæri til að láta gott af sér leiða í stjórnarsamstarfi við Sjálfstæðismenn og Viðreisn, sama hvernig þær viðræður enda svo. Ríkistjórnarsamstarf er alltaf málamiðlun og ef markmiðið er að bæta lífskjör þjóðarinnar þarf ekki að kvíða niðurstöðunni.

Hafdís Gunnarsdóttir



Til baka - Prenta grein - Senda grein - Senda á Facebook

Byggir á LiSA CMS. Advania - LiSA, Sharepoint, Veflausnir og Vefumsjónarkerfi