Frétt

| 02.07.2001 | 16:43Sérhver drukkinn maður ...

Suðurland logaði í brennivínsóeirðum alla helgina. Og þá rifjaðist þetta upp: Fyrir nokkrum vikum reið mikil alda hneykslunar og vandlætingar yfir samfélagið vegna meintrar misnotkunar á börnum í auglýsingaskyni. Harðorðar ályktanir bárust frá félögum, greinar birtust í blöðum og svo framvegis og svo fór að auglýsingin sem uppnáminu olli var tekin úr umferð. Þetta var bjórauglýsing sem þóttist ekki einu sinni vera pilsnerauglýsing. Hún sýndi nokkra stráka með trésverð og leikur þeirra berst inn í garðinn hjá bráluðu konunni – minnir mig – ég man ekki hvort brotnar rúða, gert er bjölluat, tröðkuð blóm eða hvað gerist. Það má líka einu gilda. Þetta er minning.
Því nú kemur klipp. Nokkrir menn um fertugt sitja hlæjandi yfir bjórglasi. Við sjáum að þetta eru sömu mennirnir og skiljum á augabragði að hér eru æskuvinir að rifja upp skemmtilegar minningar úr bernsku “þegar margt var sér til gamans gert?. Auglýsingin höfðar til löngunar karlmanna að halda tengslunum við gömlu vinina, “hitta strákana?.

Auglýsingin er búraleg eins og karlmenn um og yfir fertugt eru gjarnan. Hún er meira að segja dálítið væmin eins og íslenskum auglýsingum hættir til að vera – en siðlaus? Hvernig þá? Er það svívirðileg misnotkun á æsku landsins að leyfa nokkrum guttum að príla yfir girðingar með trésverð í hendi? Ef við leiðum hjá okkur um stundarsakir að áfengisauglýsingar eru bannaðar samkvæmt lögum er erfitt að átta sig á þeirri miklu vanþóknun sem þessi meinleysislega en ögn væmna auglýsing olli. Engu var líkara en að fólk skildi auglýsinguna svo að verið væri að hvetja börn til bjórdrykkju – sem augljóslega er fráleitt. Hitt er sennilega öllu nær að bjór er þarna sýndur sem gleðigjafi hófsamra manna. Bjór er þarna settur í samband við leiki bernskunnar, sakleysi hennar, tímaleysi og litlu stórtíðindin, Paradís bernskunnar. Og það er ófyrirgefanlegt.

Fyllibytturnar og templararnir hafa bundist samtökum um að sýna áfengi einatt sem sambland af berserkjasveppi og ælumeðali. Sé leyfilegt að ræða áfengi á annað borð er það einvörðungu til að benda á bölið sem neysla þess veldur, en sé það sett í samband við góðar stundir í vinahópi – eins og það er notað af venjulegu fólki sem ekki er haldið drykkjusýki – virðist sem einhver óheyrileg svívirða sé framin.

Um auglýsingabann við áfengi er það hins vegar að segja að færa má nokkur rök fyrir því að eitt að því sem helst skorti í íslenskri umgengni við áfengi séu góðar fyrirmyndir um það hvernig maður eigi að neyta þess. Það sem blessuð börnin hafa fyrir augunum á samkomum og í heimahúsum þegar á að gera sér glaðan dag er sauðdrukkið fólk, slefandi, röflandi, rýtandi, kýtandi, gólandi og ælandi. Sum börn þurfa jafnvel að horfa upp á sína eigin foreldra umbreytast í framandi fólk fyrir tilverknað áfengis. Því að vissulega er það satt og rétt að drykkjusýki er þjóðarböl Íslendinga og hefur verið um aldir – en skyldi vera ráðið við þessum villimannlegu tilburðum og almenna brennivínsöngviti að banna áfengisauglýsingar?

Eru þær bannaðar?

Nei. Sérhver drukkinn maður á almannafæri er áfengisauglýsing, og flytur ungu fólki skilaboðin: Svona gerir maður þegar maður smakkar vín. En hvað er það sem við sjáum í opinberum áfengisauglýsingum? Ódrukkið fólk að drekka áfengi. Áfengi sett í samband við siðaðar samkomur. Áfengi sem gleðigjafi. Hófsemi sem helst í hendur við glaðværð.

Eru það óbærileg skilaboð?

Bjórauglýsingin um fertugu kallana er áreiðanlega ekki versta dæmið um samband auglýsinga og barna. Miklu verra er þegar börnin eru sjálf gerð að markhópi með kaldrifjuðum aðferðum. Kapp er lagt á að taka ráðin af foreldrum um það hvernig barnið skuli alið upp og reynt að ala á græðgi barnanna og gera þau sem fyrst að helsjúkum neytendum með taumlausri áherslu á merkjavarning sem á að koma í stað persónueinkenna. Nammiauglýsingarnar eru miklu betur til þess fallnar að ala upp alkóhólista framtíðarinnar en strákarnir með trésverðin, því að íslenska áfengisbölið liggur ekki í sjálfu áfenginu heldur því hvernig við neytum þess. Um leið og verið er að ala upp eindregna neytendur er verið að búa til fíkla: það er að segja fólk sem þarf á einhvers konar neyslu að halda til að líða ekki illa. Um þessar tegundir auglýsinga höfum við slíkan urmul dæma að segja má að það sé snar þáttur íslenskrar menningar að reyna að æra börn til að hafa fé út úr foreldrum þeirra. Ég minnist þess ekki að hafa séð athugasemdir frá félagasamtökum um slíkar auglýsingar. Engan hef ég séð amast við nýjustu herferð Búnaðarbankans á hendur börnum þar sem leitast er við að beina neyslu þeirra með þar til gerðu barnahagkerfi til tiltekinna fyrirtækja sem íþróttaálfu

bb.is | 26.09.16 | 14:56 Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með frétt Í dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 13:25Jólasúkkulaði í bígerð hjá Sætt og salt

Mynd með fréttMikið hefur verið að gera á súkkulaðiverkstæði Elsu G. Borgarsdóttur í Súðavík, þar sem hún framleiðir dýrindis súkkulaði undir merkjum Sætt og salt. Í haust bauð hún í fyrsta sinn upp á árstíðabundna vöru er hvítt súkkulaði með ferskum aðalbláberjum og ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 11:50Flateyringar beðnir afsökunar

Mynd með fréttHeilbrigðiseftirlit Vestfjarða brást ekki við á réttan hátt og stóð sig ekki í upplýsingagjöf um saurgerlamengun í neysluvatni Flateyringa sem upp kom í byrjun mánaðarins. Ísafjarðarbær var ekki látinn vita þegar saurgerlamengun greindist fyrst í neysluvatni Flateyringa. Þetta er haft eftir ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli