Feðgarnir Loftur Magnússon og Hreinn Loftsson hafa afhent Björgunarfélagi Ísafjarðar 1,5 milljónir króna í minningu Magnúsar Friðrikssonar og Jónu Pétursdóttur frá Ísafirði, fyrir frábært og óeigingjarnt starf. „Vestfirðir og Ísafjörður sérstaklega eru okkur feðgum hjartfólgnir. Annar okkar, Loftur er fæddur 1925 og alinn upp á Ísafirði en fluttist ungur maður til ...
Meira
„Þýsk flugvjel gerði s.l. laugardag loftárás á togarann „Skutul“ frá Ísafirði, er skipið var statt í Norðursjó, úti fyrir Englandsströndum.“ Með þessum orðum hefst frétt Morgunblaðsins þann 6. mars árið 1940, um loftárás þjóðverja á togarann Skutul þann 2. mars árið 1940, fyrir 67 árum í dag. Var þetta í fyrsta ...
Meira
Páll Sigurðsson á Ísafirði rifjar upp atburði í veðrinu mikla í september árið 1936
Eftirminnileg berjaferð fyrir sjötíu árum
Eitt af alþekktustu og mannskæðustu sjóslysum sem orðið hafa við Ísland fyrr og síðar er strand franska hafrannsóknaskipsins Pourquoi-Pas? við Mýrar í miklu óveðri að morgni 16. september árið 1936. Þar fórust 38 menn, þeirra á meðal hinn heimsþekkti vísindamaður dr. Jean-Baptiste Charcot, en einn maður komst af. Flestir Íslendingar sem ...
Meira
Koma franska rannsóknaskipsins Pourquoi-Pas? til Ísafjarðar í ágúst 1936
Tveir heimsborgarar
Í Ársriti Sögufélags Ísfirðinga árið 1997 er frásögn eftir Einar H. Eiríksson frá Ísafirði, sem á starfsferli sínum var m.a. skattstjóri í Vestmannaeyjum, undir fyrirsögninni Tveir heimsborgarar. Þeir heimsborgarar sem þar er átt við eru franski vísindamaðurinn dr. Jean-Baptiste Charcot og íslenski presturinn sr. Magnús Jónsson, fyrrum sóknarprestur að Stað í ...
Meira
Minnismerki um Jón Thoroddsen skáld, sýslumann og ættföður Thoroddsen-ættarinnar, var í gær afhjúpað í blíðskaparveðri á fæðingarstað hans, Reykhólum við Breiðafjörð, að viðstöddum fjölda gesta. Meðal þeirra voru ráðherrarnir Sturla Böðvarsson, Einar K. Guðfinnsson og Siv Friðleifsdóttir og þingmennirnir Kristinn H. Gunnarsson og Jón Bjarnason. Minnismerkið afhjúpuðu þeir Einar Örn Thorlacius, ...
Meira
Í byrjun júní mánaðar 1946 varð hræðilegasti húsbruni sem orðið hefur á Ísafirði, nánar tiltekið aðfararnótt mánudagsins 3. júní. Í brunanum brann húsið Fell, sem var eign Finnbjörns Finnbjörnssonar, málarameistara og stóð við Hafnarstræti, til kaldra kola á um það bil einni klukkustund. Einnig kviknaði í húsum handan götunnar, Hafnarstræti 4, ...
Meira
Ísafjarðarbíó er elsta starfandi kvikmyndahús á Íslandi, en fyrsta kvikmyndasýningin í Alþýðuhúsinu var þann 23. nóvember 1935, og verður bíóið því sjötugt í dag. Fyrsta myndin sem sýnd var í bíóinu var örkin hans Nóa, eða Noah’s Ark eins og hún heitir á frummálinu. Í auglýsingaefni fyrir myndina segir að hún ...
Meira
Gísla Jónsson þekkja margir Ísfirðingar. Hann var alinn upp á Sléttu, sem er hluti sögusviðs björgunarafreksins undir Grænuhlíð fyrir hálfri öld. Þar sem hann var kunnugur þessum slóðum var hann kallaður til starfa með björgunarsveitinni sem hélt frá Ísafirði. Hann var leiðsögumaður í mikilli hættuför í vonskuveðri. Hann leiddi björgunarmenn gegnum ...
Meira
Á togaranum Agli rauða voru 34 skipverjar, þar af 15 Íslendingar. Tveir Íslendinganna eru enn á lífi, þeir Axel Óskarsson loftskeytamaður og Guðmundur Arason bátsmaður. Haft var tal af þeim báðum vegna þessarar samantektar. Axel er búsettur á Norðfirði en Guðmundur í Hveragerði. Báðir stunduðu þeir sjóinn áfram eftir strand Egils ...
Meira
Austur á Eskifirði býr Steinn Jónsson, 86 ára gamall maður. Fyrrum sjómaður og síðar embættismaður. Að ræða við hann gefur ekki tilefni til að ætla að þar fari maður hátt á níræðisaldri. Heimamenn, sem flestir eru mun yngri, segja hann heljarmenni og er þá ekki tekið tillit til aldurs. Hann hefur ...
Meira
Á árunum milli 1950 og 1970 urðu mörg mannskæð sjóslys við Vestfirði. Margir bátar og togarar fórust með allri áhöfn. En sem betur fer voru nokkur ljós í myrkri þessara miklu slysaára. Eitt af þeim skærustu er þegar tókst að bjarga 29 skipverjum af togaranum Agli rauða frá Neskaupstað sem strandaði ...
Meira
Höfuðgrein Andvara, tímarits Hins íslenska þjóðvinafélags, sem kom út fyrir skemmstu er um Hannibal Valdimarsson verklýðsleiðtoga og ráðherra. Sigurður Pétursson sagnfræðingur og menntaskólakennari á Ísafirði ritar. Þetta er 128. árgangur tímaritsins. Eins og flestir vita var ævi Hannibals viðburðarík og undrunarefni að henni skuli ekki hafa verið gerð betri skil en ...
Meira
Komin er út bókin Fiskvinnsla í sextíu ár – Þættir úr sögu fiskvinnslu á Ísafirði frá 1934 til 1993. Höfundur er Jón Páll Halldórsson, fyrrum framkvæmdastjóri á Ísafirði, sem um langt árabil hefur verið hefur formaður Sögufélags Ísfirðinga. Á kápu segir, að bók þessi sé óbeint framhald af bókinni Frá línuveiðum ...
Meira
Ríflega eitt þúsund manns hafa komið við í samkomuhúsinu í Ögri við Ísafjarðardjúp í sumar til að skoða þar sýningu á gömlum ljósmyndum úr Ögursveit. Sýningunni er nú lokið og segir Guðfinna M. Hreiðarsdóttir sagnfræðingur, sem hafði veg og vanda af söfnun myndanna og uppsetningu sýningarinnar, ánægjulegt hversu margir hafi sýnt ...
Meira
Það var haustið 1928 sem Grímur Jónsson keypti fyrsta bílinn til Súðavíkur. Þetta var Chevrolet-vörubíll. Hann var ætlaður til þess að flytja á honum saltfisk. Svo hagaði til að nýi fiskurinn af bátunum var fluttur í land á stórum róðrarbátum og saltaður í fiskverkunarhúsinu, sem stóð rétt fyrir innan Súðavíkurlækinn. Þegar ...
Meira
Guðfinna M. Hreiðarsdóttir / Erindi flutt á rækjuhátíðinni Kampalampinn 2003
Upphaf rækjuveiða við Ísland
Kampalampi hefur um aldir verið þekktur meðal sjómanna og útvegsbænda við Ísafjarðardjúp en allt fram undir miðja síðustu öld vakti hann frekar óbeit en ánægju. Engum datt í hug að leggja sér slíkan viðbjóð til munns, ekki frekar en marflær, þótt slíkt hefði jafnvel komið í veg fyrir að fólk sylti ...
Meira
Safnahúsið Eyrartúni á Ísafirði, eða gamla sjúkrahúsið eins og það hefur verið kallað í daglegu tali, var opnað við hátíðlega athöfn kl. 11 í morgun, 17. júní, að viðstöddu fjölmenni. Í húsinu verður ný aðstaða bókasafns, héraðsskjalasafns, ljósmyndasafns og listasafns. Það var Sturla Böðvarsson samgönguráðherra sem opnaði húsið formlega ásamt Halldóri ...
Meira
Í dag, 27. febrúar, er liðin hálf öld frá því barnaskólinn í Hnífsdal fauk í ofsaveðri. Næsta óskiljanleg mildi þótti að ekki skyldi fjöldi barna stórslasast og jafnvel týna lífi þegar ofsaveðrið hreif barnaskólann í nær heilu lagi upp af steinsteyptum grunni og braut húsið í smátt á örskammri stundu. ...
Meira
Borðeyri varð löggiltur verslunarstaður 23. desember árið 1846. Til þess tíma höfðu Strandamenn og Vestur-Húnvetningar orðið að sækja í kaupstað til Stykkishólms eða Hólaness. Það var auðvitað gott hjá því sem að þurfa að fara í kaupstað til Hafnarfjarðar eins og áður var lengi.
Meira
Þegar stjórnin Ísfirðingafélagsins fór að huga að undirbúningi Sólarkaffis að þessu sinni, og útgáfu
Vestanpóstsins, var mér efst í huga sá merki viðburður að heil öld var nýliðin frá því að vél var fyrst sett í bát hér á landi. Og að það gerðist einmitt í okkar heimabæ, á Ísafirði. Það ...
Meira
Pétur Bjarnason, fyrrum skipstjóri, hefur ritað ýmsa minningaþætti frá fyrri tíð. Hér segir hann frá eftirminnilegri Englandsferð á fiskflutningaskipinu Richard, sem Björgvin Bjarnason á Ísafirði gerði út. Pétur var ungur stýrimaður á þessum tíma en ferðin var farin í svartasta skammdeginu þegar heimsstyrjöldin síðari stóð sem hæst og mörg íslensk skip ...
Meira
Það var í nóvember árið 1902, sem vél var sett í sexæringinn Stanley hér á Ísafirði og þar með hófst vélvæðing íslenskra fiskiskipa, sem oft er nefnd iðnbylting Íslendinga. Tvær spurningar verða helstar til umræðu hér í þessu erindi: Hvaða afleiðingar hafði þessi atburður fyrir Ísafjörð, nágrennið og landið allt? Og ...
Meira
Í dag, 25. nóvember, er rétt öld frá því að ísfirski báturinn Stanley fór sína fyrstu sjóferð knúinn „olíuhreyfivjel“ af gerðinni Møllerup en ekki áratökum sex ræðara. Upphaf vélbátaútgerðar á Íslandi markast af þeim sögufræga atburði, þegar vél var sett í sexæringinn Stanley á Ísafirði í nóvember 1902. „Báturinn var inni ...
Meira
Það ber eflaust vott um framfarir og breyttan hugsunarhátt hjá oss, að einstöku bændur eru farnir að kosta til steinbygginga á jörðum sínum. Enda þótt að álitamál geti verið, hvort vjer skiftum til bóta vel bygðu torfveggjunum okkar fyrir timburveggina, þá er jeg í engum vafa um, að vel bygð steinhús ...
Meira
Hinn 28. júlí hélt eg á stað frá Ísafirði inn með Djúpi ; fórum við fyrsta daginn inn fyrir Skutilsfjörð, kring um Álftafjörð og að Eyri í Seyðisfirði. Melhjallar eru fyrir framan báða dalbotnana, sem ganga inn af Skutilsfirði, og hafa árnar brotizt í gegn um þá; þar eru ísrákir ...
Meira
Þann 25. þ.m. var Ásgeir litli á einni af póstferðum sínum frá Hesteyri til Ísafjarðar, og gekk allt vel um borð, maskínan var í fullum gangi og báturinn fór sína vanalegu ferð þangað til komið var nokkuð vestur í Djúpið þá heyrðist æðimikill hvellur einhversstaðar neðan til í skipinu og svo ...
Meira
Ögurnesið hefur verið í eyði síðan árið 1945, er þau hjónin Guðfinna Andrésdóttir og Pálmi Gíslason fluttu þaðan til Ísafjarðar. Þá hafði verið föst byggð þar í rúm 70 ár. Þeir, sem staðið hafa að útgáfu Ársritsins, hafa fært það í tal við mig undanfarið, að ég tæki saman eitthvað úr ...
Meira
Ríki hans var hvorki víðfeðmt né fjölmennt en það skipti hann engu máli. Hann var konungur í sínu ríki þótt það væri aðeins lítill landskiki og þegnarnir öngvir utan kannski nokkrar mýs. Hann átti hvorki gull né gersemar í hirslum sínum, þótti gott ef þar var matarbita að finna, en hann ...
Meira
Björn Pálsson fæddist í Eyjafirði 24. marz 1862. Hann hélt til Vesturheims árið 1881 og nam þar vélfræði í 4 ár. Hélt síðan til Skotlands þar sem hann hugðist stunda frekara nám og smíðar á verkfærum sem gagnast myndu við íslenskan iðnað. Hann fékk styrk frá Alþingi til verkfærasmíðanna árið 1885 ...
Meira
Á tímum einokunarverslunarinnar (1602-1787) var algengt að kaupmenn sætu í Danmörku á veturna en kæmu svo til Íslands á vorin og sinntu versluninni fram á haust, þegar þeir skelltu í lás og sigldu aftur utan. Í fyrsta bindi Sögu Ísafjarðar eftir Jón Þ. Þór er sagt frá Þórði nokkrum Torfasyni úr ...
Meira
Á síðustu áratugum 19. aldar var vaxandi almennur áhugi Íslendinga á stjórnmálum. Upp úr 1880 höfðu íslenzkir Hafnarstúdentar efnt til samtaka er þeir nefndu Velvakanda og bræður hans. Driffjöðurin er talin hafa verið Finnur Jónsson, síðar prófessor. Meðal liðsmanna voru Bogi Th. Melsted, Páll Briem, Skúli Thoroddsen, Valtýr Guðmundsson og Þorleifur ...
Meira
Lítið vantar á, að Vestfirðir séu eyja við Ísland – og þá langstærsta eyjan. Ekki er nema um tíu kílómetra breitt haft milli Gilsfjarðar að sunnan og Bitrufjarðar að norðan sem tengir Vestfirði við „meginlandið“. Fólkið á Vestfjörðum hefur líka löngum verið talið svolítið öðruvísi en aðrir Íslendingar og með ýmsum ...
Meira
Árið 1788, eftir að einokun hafði verið aflétt, bættust nýir kaupmenn í hóp þeirra sem versluðu á Skutulsfjarðareyri. Það voru norskir kaupmenn, frá Björgvin, sem settu upp bækistöðvar sínar þar sem kallað er í Hæstakaupstað. Koma þeirra hafði í för með sér aukna samkeppni og aukna grósku í versluninni, auk þess ...
Meira
Bolungarvík á land frá Öskubak, sem er vestanvert við Skálavík, og að Arafjalli, sem er um miðja Óshlíðina. Kaupstaðurinn er á 66°09\'30\" norðlægrar breiddar og 23°15\'00\" vestlægrar lengdar og er nú nyrsta byggð á Vestfjörðum. Bolungarvík mun vera elsta og stærsta verstöðin í landinu fram yfir 1900. Landnáma segir: „Þuríður sundafyllir ...
Meira
Á Ísafjarðardjúpi eru fjórar eyjar. Stærst þeirra er Æðey, sem liggur fyrir miðri Snæfjallaströnd. Önnur er Vigur, sem liggur fyrir mynni Skötufjarðar og Hestfjarðar, við sunnanvert og utanvert Djúpið. Þá er Borgarey, sem lengi hefur tilheyrt Vatnsfjarðarstað, og loks Hrútey, er tilheyrir Skálavík í Mjóafirði. Er hún grösug smáeyja, sem ekki ...
Meira
Haustið 1998 færði Vilmundur Reimarsson í Bolungarvík Byggðasafni Vestfjarða að gjöf eikarbátinn Sædísi ÍS 467. Safnið hefur síðan látið vinna að endurbótum á bátnum og er stefnt að því að varðveita hann á floti og hafa í siglingum með safngesti. Sædís var byggð á Ísafirði árið 1938. Þá var staða sjávarútvegs ...
Meira
Meðal margra góðra gripa í eigu Byggðasafns Vestfjarða eru skjóða og ríkisdalur Torfa Halldórssonar skipherra. Þessir gripir láta ef til vill ekki mikið yfir sér og ekki eru þeir frekir á plássið. Engu að síður tengjast þeir merkilegum þætti í sögu Ísafjarðar, og jafnframt í sögu sjósóknar á Íslandi, nefnilega sjómannaskólanum ...
Meira
Í frásögnum
Landnámabókar af landnámi við Ísafjarðardjúp er nafn Hnífsdals hvergi að finna. Tilgreint er hverjir hafi numið land í Skálavík að Stiga (ytri enda Stigahlíðar), í Bolungarvík og við Skutulsfjörð. Enn fremur segir: „Þórólfur brækir nam suman Skutulsfjörð og Skálavík og bjó þar.“ Liggur beinast við að álykta, að með ...
Meira
Elías J. Pálsson, framkvæmdastjóri og kaupmaður, fæddist á Melgraseyri á Langadalsströnd árið 1886. Hann lauk verslunarprófi árið 1911 og tveimur árum síðar fluttist hann til Ísafjarðar þar sem hann gerðist sýsluskrifari hjá Magnúsi Torfasyni bæjarfógeta. Elías varð fljótlega mikilvirkur í bæjarlífinu á Ísafirði. Hann var í ...
Meira
Hér á eftir fara fram nokkrir þættir – eða minnispunktar mætti kannski vel kalla það – um fiskverkun inni á Hauganesi, eða Hafrafellsskeiði, ein og það var kallað í daglegu tali í mínu ungdæmi. Áður en ég lýsi staðháttum eða öðru þvílíku ætla ég að birta stuttan kafla úr bókinni. „Virkir ...
Meira
Auk þess sem tímarnir tvennir og þrennir eru stöðugt viðfangsefni á Byggðasafni Vestfjarða verður á komandi ári staldrað sérstaklega við tvenn tímamót. Annars vegar 150 ára afmæli Ásgeirsverslunar á Ísafirði, sem var langöflugasta verslunar- og útgerðarfyrirtæki landsins á sínum tíma. Hins vegar 100 ára afmæli mótorvæðingar í íslenskum sjávarútvegi, sem (að ...
Meira