Frétt

| 26.07.2001 | 22:36Æsifréttamennska??

Það er líklega ekki nógu langt liðið frá því að fréttir tengdar Árna Johnsen komust í hámæli til að við getum alveg áttað okkur á því hvað þær þýða, fyrir okkur sem kjósendur, fyrir stjórnmálin í landinu og fyrir fjölmiðla. Atburðarásin var svo hröð og svo ævintýraleg á köflum að maður hafði hreinlega ekki undan að trúa, og enn eru ekki öll kurl komin til grafar, eins og þar segir, og verða ekki fyrr en rannsókn Ríkisendurskoðunar lýkur.
Þó er hægt að fullyrða tvennt á þessu stigi: Í fyrsta lagi að íslenzkir fjölmiðlar stóðu sig firnavel í þessu máli og gerðu nákvæmlega það sem góðir fjölmiðlar eiga að gera. Það voru fjölmiðlar, með dyggri aðstoð almennings - en vel að merkja ekki neitt opinbert eftirlitskerfi - það voru þeir sem komu í veg fyrir áframhaldandi misnotkun á almannafé, þjófnað á munum í eigu ríkisins og þeir urðu til þess að viðkomandi þingmaður var látinn bera pólitíska ábyrgð á gerðum sínum.

Og ég held að fréttamennirnir á DV undir stjórn Reynis Traustasonar og þau Þóra Kristín Ásgeirsdóttir og Kristján Guy Burgess á fréttastofu útvarps geti litið stolt yfir verk sín síðustu dagana, sem voru skólabókardæmi um góða fréttamennsku. Þau voru áreiðanleg og yfirveguð, en ákveðin og fylgin sér. Ég á svosum ekki sérstaklega von á því, en ég vona þó að þessi vinnubrögð verði notuð sem dæmi um góða fréttamennsku ef einhvern tíma verður farið að tala um slíkt í námi í „hagnýtri fjölmiðlun“ í Háskólanum.

Eins og oft áður hafði Morgunblaðið töluverða sérstöðu í sinni umfjöllun og sumir telja að blaðið hafi ekki staðið sig sem skyldi, sem stærsta blað landsins og það sem ætti blaða bezt að geta fjallað um mál af þessu tagi. Að mínu mati þessu er slík gagnrýni ekki réttmæt í þessu tilviki, ekki af því að ekki hefði mátt gera betur, heldur vegna þeirra sérstöku tengsla sem eru á milli Morgunblaðsins og Árna Johnsens.

Það skiptir máli að Árni var til margra ára blaðamaður á Morgunblaðinu og þar með samstarfsmaður og vinur margra þeirra sem vinna þar núna og stýra blaðinu. Það má segja að vegna þessara tengsla hafi Morgunblaðið verið nánast vanhæft til að fjalla um málið og ekki sanngjarnt að gera kröfu til þess að það færi um það öðrum höndum en það gerði. Þar á ég reyndar ekki við platfréttina um dúkinn uppi í Gufunesi, sem var einsdæmi og lýsti ótrúlegri ósvífni og forherðingu, en einmitt það hversu glettilega auðvelt var fyrir Árna að setja á svið upplogna frétt fyrir Morgunblaðið, lýsir betur en margt annað sambandi hans við blaðið og þá sérstöku stöðu sem það var í.

En annað er líka hægt að fullyrða um íslenzka fjölmiðla eftir þessa afferu alla: Þeir hafa enn ekki öðlazt það sjálfstraust og þá trú á eigin fagmennsku og getu, að þeir komist í gegnum erfitt mál af þessu tagi án þess að upp hefjist umræðan um að kannske hafi þeir ekki staðið sig nógu vel, þeir hafi farið offari eins og það er kallað.

Nú á ég ekki við nöldrið um nornaveiðar eða jafnvel grimmd fréttamanna, sem alltaf sprettur upp við þessar aðstæður af því að auðvitað finnst okkur sárt að horfa upp á eina manneskju lenda í svona hremmingum og verða fyrir opinberri niðurlægingu með þessum hætti. Það eru eðlileg og skiljanleg mannleg viðbrögð, en þau koma góðri blaðamennsku hins vegar ekkert við.

En strax daginn eftir að Árni Johnsen tilkynnti fyrirhugaða afsögn sína heyrði ég tvær umræður sama daginn, í dægurmálaútvarpi og Kastljósi, um hugsanleg mistök sem fjölmiðlar kynnu að hafa gert í málinu. Þetta var einkar athyglisvert upplegg, sérstaklega í ljósi þess að engar rökstuddar athugasemdir höfðu komið fram um einhver mistök eða ófagleg vinnubrögð, eins og sýndi sig reyndar í þessum umræðum, þar sem enginn gat nefnt dæmi um slíkt.

En hvort heldur það er vegna þess að íslenzkir fjölmiðlar fá svo sjaldan tækifæri til að takast á við svona erfið og viðkvæm mál eða vegna þess að búið er að berja inn í þá svo mikla sektarkennd með þvaðri um svokallaða æsifréttamennsku að þeim finnst ankannalegt að segja fréttir af erfiðum málum, þá lúrir ein hugsun mjög grunnt í undirvitundinni og er einhvern veginn svona:

„Úff, voðalega var þetta nú erfitt mál. Ekki erum við þó orðin æsifréttamenn? Neinei, guð hjálpi okkur. En við hljótum samt að hafa gert eitthvað vitlaust. Erum við ekki alltaf að gera eitthvað vitlaust?“

En þetta mál var ekki svoleiðis. Það var ekkert gert vitlaust. Það var farið í málið af fagmennsku og því var fylgt

bb.is | 28.09.16 | 16:50 Grunnskólanemar dýrmætri reynslu ríkari eftir heimsókn til Þýskalands

Mynd með frétt Ísafjarðarbær hefur nú verið í vinabæjasambandi við Kaufering í Þýskalandi um nokkurra ára skeið og hafa fulltrúar hinna ýmsu hópa skipst á heimsóknum. Í síðustu viku fór hópur nemenda úr 10. bekk í heimsókn til Þýskalands ásamt kennurum og er það ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 15:54Ítreka athugasemdir varðandi sjúkraflug

Mynd með fréttMóta þarf framtíðarstefnu í sjúkraflutningum og vanda betur til útboða sjúkraflugs. Þetta kemur fram nýrri eftirfylgniskýrslu Ríkisendurskoðunar um sjúkraflug á Íslandi þar sem stofnunin ítrekar fyrri athugasemdir sínar þessa efnis er birtust í skýrslu um fyrirkomulag sjúkraflugs á Íslandi, umfang þess ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 14:34Fyrirtækjamót Ívars — styttist í mót

Mynd með fréttNú styttist í hið árvissa fyrirtækjamót íþróttafélagsins Ívars í boccia en það verður haldið í íþróttahúsinu á Torfnesi sunnudaginn 9. október. Mótið verður með hefðbundnu sniði en einu skilyrðin fyrir þátttöku eru að það verður að vera lið með tveimur keppendum. ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 13:25Mikil norðurljósavirkni yfir landinu

Mynd með fréttNorðurljósavirkni yfir Íslandi hefur verið með eindæmum góð síðustu daga og gera spár ráð fyrir að svo verði áfram í dag og á morgun. Skýjahuluspá fyrir næstu nótt á Vestfjörðum gerir ráð fyrir því að bjart verði með köflum í fjórðungnum ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 11:45Engin mengun í vatninu

Mynd með fréttEnga saurgerlamengun er að finna í neysluvatni Súðvíkinga. Nýjar sýnatökur, víðsvegar um bæinn, leiddu það í ljós en saurgerlamengun greindist í vatninu á mánudaginn við reglubundið eftirlit. Vatnssýnið var staðbundið og hafði nokkuð veikt gildi.
Meira

bb.is | 28.09.16 | 09:37Flateyringar beðnir afsökunar

Mynd með fréttBæjarráð Ísafjarðarbæjar biður Flateyringa afsökunar á saurgerlamenguðu vatni á Flateyri fyrr í þessum mánuði. Heilbrigðiseftirlit Vestfjarða tók vatnssýni á Flateyri 31. ágúst og var sýnið sett í ræktun hjá Matís í Reykjavík þann 1. september. Mánudaginn 5. september barst Heilbrigðiseftirlitinu staðfesting ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 09:01Vinna með ítölskum landslagsarkitektum

Mynd með fréttGrunnskólanum á Þingeyri barst góð heimsókn frá Ítalíu er ungir landslagsarkitektar dvelja þar í bæ á vegum listavinnustofu Simbahallarinnar. Þau Francesca, Andrea, Marco og Elisa unnu með nemendum í 5.-10.bekk skólans að verkefninu „Örugg gata.“ Verkefninu, sem unnið er í samvinnu ...
Meira

bb.is | 28.09.16 | 07:47Ævintýraleg skötuselsveiði

Mynd með frétt„Veiðin hefur verið í einu orði sagt ævintýraleg. Við lögðum netin úti af Grænuhlíð í Ísafjarðardjúpi þann 7. september, erum búnir að draga 1.000 net og komnir með 60 tonn af skötusel,“ sagði Jóhann Benónýsson skipstjóri á Glófaxa VE þegar Fiskifréttir ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 16:50Velunnurum þakkaður hlýhugur

Mynd með fréttBoðið var til kaffisamsætis á hjúkrunarheimilinu Eyri á Ísafirði í dag. Starfsfólk og íbúar vildu með þessu móti þakka hlýhug sem þau hafa fundið fyrir hjá íbúum norðanverðra Vestfjarða frá því að hjúkrunarheimilið var tekið í notkun í janúar á þessu ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 14:50Æsispennandi kappvöxtur hæstu trjáa Vestfjarða

Mynd með fréttHæstu tré sem vaxa á Vestfjarðakjálkanum nálgast nú tuttugu metra hæð og má búast við að þeirri hæð verði náð á næsta ári. Sú spennandi staða er komin upp í skógrækt á Vestfjörðum að afar jafnt er í kapphlaupi alaskaaspar í ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli