Frétt

| 25.07.2001 | 07:01„Öfugsnúinn þankagangur“

Carl Steinitz. Mynd: Mbl./Jim Smart.
Carl Steinitz. Mynd: Mbl./Jim Smart.
Carl Steinitz, prófessor við Harvard, segir nauðsynlegt að hálendi Íslands verði metið í heild. Annars sé hætta á að smám saman eyðileggist heildarmynd svæðisins vegna einstakra framkvæmda, sem ráðist sé í með skammtímahagsmuni að leiðarljósi. Í samtali við Nínu Björk Jónsdóttur í Morgunblaðinu í dag segir hann þetta óskynsamlegt. Viðtalið fer hér á eftir.
Carl F. Steinitz, sem er prófessor við landslagsarkitektadeild Harvard-háskóla, hélt tvo fyrirlestra hér á landi í síðustu viku, á vegum Háskóla Íslands og Rammaáætlunar um nýtingu vatnsafls og jarðvarma, sem ríkisstjórnin hefur ákveðið að ráðast í til að leggja mat á og flokka virkjunarkosti hér á landi. Fyrri fyrirlesturinn fjallaði um aðferðir sem notaðar eru við að meta landslag og sá síðari um mat á landslagi á hálendi Íslands. Þann fyrirlestur hélt Steinitz eftir að hafa ferðast í þrjá daga um hálendi Íslands, heimsótt svæði sem hefur verið raskað vegna framkvæmda og önnur sem eru algjörlega ósnortin.

Steinitz hefur í rúm 30 ár unnið við að leggja mat á gildi landslags, með áherslu á sjónræna upplifun og komið að fjölda verkefna víða um heim þar sem hann hefur lagt mat á hvernig heppilegt sé að leggjast í framkvæmdir á ósnortnu svæði, og hvort náttúran og sú starfsemi sem er fyrirhuguð á umræddu svæði geti átt samleið. „Ég hef ferðast hér í þrjá daga, það gerir mig ekki að sérfræðingi en ég hef mikla hliðstæða reynslu annars staðar frá þar sem ég hef hjálpað við að móta umræðuna“, segir Steinitz.

Nauðsynlegt að ráðist verði í heildarmat á hálendinu

Í samtali við Morgunblaðið segir Steinitz að í tengslum við Kárahnjúkavirkjun standi Íslendingar frammi fyrir ákvörðun um hvort þeir ætla að láta hugsanlegan efnahagslegan ávinning til tiltölulega skamms tíma ráða ferðinni, eða hvort þeir hyggist líta til menningar- og efnahagslegs ágóða til lengri tíma. Hann segist hafa víða um heim séð staði þar sem framkvæmdir, sem ráðist var í vegna skammtímahagsmuna, hafi haft í för með sér mikil vandamál til langs tíma.

Hann tekur sem dæmi að þegar Bandaríkjamenn ákváðu að smíða kjarnorkusprengjur hafi menn vitað að framleiðslan myndi hafa mikinn úrgang í för með sér. „Fólk vissi að þessi iðnaður myndi valda miklum vandamálum til langs tíma en að til skamms tíma væri hann mikilvægur fyrir þjóðarhagsmuni. Niðurstaðan er óbætanlegt tjón á mörg hundruð ferkílómetra svæði“, segir Steinitz. Hann bendir á að þarna hafi ekki verið um að ræða sérstaklega fallegt landslag, eða sérstakt á nokkurn hátt og að Bandaríkjamenn hafi vissulega úr fleiri ferkílómetrum að moða en Íslendingar.

Steinitz segist ekki telja að gera þurfi frekari rannsóknir á Kárahnjúkasvæðinu sjálfu. „Það þarf hins vegar að nýta þá sérfræðiþekkingu á gróðri, dýralífi, jarðfræði og náttúru sem fyrir er á Íslandi og ráðast í heildarmat á landslagi á hálendi Íslands. Það þarf að flokka hvaða svæði þarf að vernda og hvaða svæði geti hentað fyrir framkvæmdir og hafa síðan nokkra flokka þar á milli. Það ætti að hefjast handa við þessa vinnu sem fyrst og ekki gera miklar breytingar á svæðinu þangað til heildarmatið liggur fyrir“, segir Steinitz.

Hann bendir á að slíkt mat hafi verið gert í Nýja-Sjálandi, sem er á margan hátt líkt Íslandi, og í Bretlandi. „Það þarf að skilgreina hvert langtímaverðmæti svæðisins er og athuga þá hvaða möguleikar standi til boða til skamms tíma litið. Eins og málum er háttað nú er ráðist í framkvæmdir og síðan athugað eftir á hvað stendur eftir. Það er öfugsnúinn þankagangur“, segir Steinitz.

Arðsemisútreikningar ferðamannaiðnaði í hag

Fórnarkostnaður náttúrunnar hefur verið nokkuð í umræðunni hér á landi í tengslum við Kárahnjúkavirkjun. Steinitz segir að margar aðferðir séu notaðar við að meta verðmæti landslags út frá hagfræðilegum forsendum. Hann segir að efnahagsleg rök eigi aðeins að hluta til við þegar ákvarðanir um viðamiklar framkvæmdir eru teknar.

Hann segist telja að efnahagsleg rök mæli frekar með uppbyggingu ferðamannaiðnaðar á svæðinu en virkjunum. „Því lengri tíma sem þú tekur með í myndina því sterkari eru rökin fyrir uppbyggingu ferðamannaiðnaðar. Uppbygging ferðamannaiðnaðar krefst ekki mikilla fjárfestinga, sem oft er vanmetið. Einhvern tímann í framtíðinni verður öll nútímatækni úrelt, en ég hef aldrei séð að kostnaðurinn við að fjarlægja

bb.is | 26.09.16 | 16:52 Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með frétt Vilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 14:56Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með fréttÍ dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli