Frétt

| 19.07.2001 | 13:22Sauðfjárbændur og Goði hf.

Özur Lárusson.
Özur Lárusson.
Morgunblaðið átti mjög athyglisvert viðtal við Kristin Geirsson, framkvæmdastjóra Goða hf., á dögunum. Þegar ég segi athyglisvert þá er það vegna þess að ég er sannfærður um að alla sem lásu það og hafa einhver tengsl inn í málefni afurðastöðva og sauðfjárbænda, hafi sett hljóða, en svo orðið býsna reiðir yfir einhliða viðtali sem er fullt af rangfærslum.

Þannig hefst grein í Morgunblaðinu í dag eftir Özur Lárusson, framkvæmdastjóra Landssamtaka sauðfjárbænda. Özur heldur áfram og segir m.a.:
Í upphafi viðtalsins talar framkvæmdastjórinn um lög, sem sett voru á fyrir fimmtán árum, sem skikkuðu sláturleyfishafa til að greiða innlegg sauðfjárbænda fyrir áramót. Þessi lög voru afnumin árið 1998. Það hefði líka mátt koma fram í upphafi í þessu viðtali en ekki undir lokin. Benda má á að allir sláturleyfishafar með vel rekin hús hafa samt treyst sér til að borga sauðfjárbændum fyrir framleiðslu sína fyrir áramót ár hvert.

Kristinn segir enn fremur að vegna þessa verklags, að borga bændum út fyrir áramót, sitji afurðastöðvar uppi með mikið magn af kjöti í birgðum, án þess að fá nokkra umbun fyrir. Kristinn veit að þetta er rangt og honum er fullkunnugt um að í sauðfjársamningi er gert ráð fyrir greiðslum vegna vaxta og geymslukostnaðar, sem afurðastöðvar fá vegna þessa birgðahalds, og þar er verið að tala um umtalsverðar fjárhæðir. Einnig má benda Kristni á að fyrir síðustu sláturtíð voru birgðir í landinu af kindakjöti það litlar að afurðastöðvar fóru að ganga á svokallað útflutningskjöt til að selja innanlands og mæta þar með skorti. Samkvæmt því hefur birgðahald á kindakjöti ekki plagað Goða þegar fyrirtækið var í burðarliðnum fyrir ári.

Kristinn segir að sláturleyfishafar séu eins og milli steins og sleggju vegna þessarar áhættu. Hann minnist ekki á að bændur verða að setja ákveðið magn af framleiðslu sinni í útflutning og er það magn ákveðið í upphafi hverrar sláturtíðar. Sl. ár hefur það verið í kringum 20-25% af heildarframleiðslu kindakjöts. Allt það kjöt taka sláturleyfishafar í umboðssölu. Þrátt fyrir það gaf Goði út fast verð fyrir útflutningskjötið sem boðað var að greitt yrði með þrem jöfnum greiðslum síðast í lok maí. Goði á enn þá eftir að greiða bændum 1/3 af þessu kjöti frá síðustu sláturtíð.

– – –

Kristinn segir bændur búa við þann „lúxus að framleiða einfaldlega“. Hvað á hann við? Hefur hann komið upp í sveit? Ég held að orðin „lúxus“ og „einfaldlega“ eigi alls ekki við heldur þvert á móti.

Hann talar um að sauðfjárbændur fái borgað í áskrift og hækkun ár eftir ár. Ég vil benda Kristni á þá ómótmælanlegu staðreynd að afurðastöðvaverð til bænda árið 1995 á verðlagi ársins 1999 var kr. 226,17 á kg. Árið 1999 var verðið kr. 220,15 á kg. Þetta er áskrift á lækkun en ekki hækkun, eins og Kristinn vill meina. Á sama tímabili hefur vísitala neysluverðs hækkað um 11, 3% og launavísitala hækkað um tæp 30%. Það er nú allur „lúxusinn“.

Kristinn víkur að stöðu nautgripa- og svínabænda og segir þá búa við önnur skilyrði en sauðfjárbændur. Kristinn veit að nautgripa- og svínabændur eru með birgðir á fæti allt árið um kring og þegar þeir slátra fá þeir að fullu greitt innan tveggja mánaða fyrir innlegg sitt.

Kristinn segist mæta þverúð og andstöðu bændaforystunnar þegar hann býður henni að borðinu til ráðagerða. Kristinn veit sjálfur að þetta er rangt. Forsvarsmenn Goða komu á aðalfund Landssamtaka sauðfjárbænda 28. júní sl. og skýrðu frá stöðu mála og hvaða leið þeir vildu fara út úr þeim ógöngum sem búið var að setja fyrirtækið í. Benda má á að sauðfjárbændum hefur aldrei verið boðið að neinu borði fyrr til þess að ræða málin og skiptast á skoðunum um það hvernig best sé að haga málum varðandi slátrun eða sölu á afurðum. Það hefur alltaf verið gert einhliða innan veggja Goða.

En þegar allt er komið í þrot er einfalt að segja að bændum hafi verið boðið til ráðagerða en þeir séu bara með „þverúð“. Að sjálfsögðu leita bændur allra leiða til að fá greitt fyrir framleiðslu sína. Hvaða framleiðandi gerir það ekki?

Goði er búinn að segja að hann komi ekki til með að kaupa kjöt af bændum eins og aðrar afurðastöðvar ætla að gera. Ég fæ ekki séð að hótun felist í því við Goða að bændur leiti annarra leiða en að leggja inn hjá honum í þessari stöðu. Kristni finnst undarlegt að bændur segi að Goði sé rúinn öllu trausti. Þekkjandi forsögu málsins er það kannski ekki svo einkennilegt.

Afurðaseðlar og afreikningar

bb.is | 26.09.16 | 16:52 Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með frétt Vilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 14:56Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með fréttÍ dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli