Frétt

| 21.06.2001 | 10:08Vargar gúlagsins

Í gær birtu íslenzkir fjölmiðlar það sem virðist vera síðasti kaflinn í einu viðkvæmasta deilumáli sem Íslendingar glímdu við undir lok síðustu aldar.
Ég á hérna við samantekt skýrslu sem alþjóðleg rannsóknarnefnd í Eistlandi sendi frá sér, þar sem fram kemur að íslenzkur ríkisborgari, Eðvald Hinriksson, hafi gerzt sekur um stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyninu í seinni heimsstyrjöldinni.

Það var Pressuvefur Hrafns Jökulssonar sem fyrst skýrði okkur frá þessari niðurstöðu nefndarinnar á mánudagskvöld, en í kjölfarið fylgdu ljósvakamiðlar og aðrir vefir. Þetta var fyrsta frétt í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins í gærkvöldi, önnur frétt hjá Stöð 2 og framarlega í fréttum Sjónvarpsins.

Það var náttúrlega að vonum, enda ekki á hverjum degi sem slíkar fréttir berast af íslenzkum ríkisborgurum, hvort sem þeir eru lífs eða liðnir. Og sérstaklega af því að alveg fram á síðustu ár hefur þetta mál verið til opinberrar umfjöllunar og valdið bæði úlfúð og hatrömmum deilum.

Það var þess vegna með nokkurri eftirvæntingu sem ég fletti Morgunblaðinu í morgun, blaði allra landsmanna sem stærir sig af því í auglýsingum að skýra okkur frá kjarna málsins í öllu sem máli skiptir.

Á baksíðunni las ég um fund sem haldinn var vegna lokunar afurðastöðvarinnar í Búðardal og soldið um framkvæmdir í Pósthússtræti í Reykjavík. Á helztu fréttasíðunum fann ég frétt um rangan texta á söguskilti í Borgarfirði, nýtt frumvarp um fasteignaviðskipti, breytingar á launakerfi leiðsögumanna og sitthvað annað sem gott er að vakna við á miðvikudagsmorgnum.

Ég var hins vegar búinn að fletta Morgunblaðinu tvisvar sinnum endanna á milli þegar ég uppgötvaði að blað allra landsmanna birti frétt af stríðsglæpum íslenzks ríkisborgara langt inni í blaði - nánar tiltekið innan um erlendu fréttirnar. Og hver var svo fyrirsögnin? Ekki að Eðvald Hinriksson væri sekur um stríðsglæpi, sem er niðurstaða nefndarinnar, heldur að hann sé "sakaður um óhæfuverk".

"Sakaður um óhæfuverk."

Svona ykkur að segja, þá get ég ekki sagt að ég hafi orðið undrandi. Það er nefnilega þannig, að þótt Morgunblaðið sé að mörgu leyti merkilegt og vandað blað, þá reynist því lífsins ómögulegt í sumum málum að haga sér eins og venjulegur fréttamiðill. Eitt af þeim tilvikum er einmitt mál Eðvalds Hinrikssonar, þar sem Morgunblaðið hefur alltaf hagað sér og hagar sér enn eins og árið sé 1960 og Kalda stríðið í fullum gangi.

Ástæðurnar fyrir þessu eru, eins og svo margt annað sem gerist hjá Morgunblaðinu, sögulegar og pólitískar.

Þegar Eðvald Hinriksson kom til Íslands landflótta frá Eistlandi og Svíþjóð fékk hann fljótlega íslenzkan ríkisborgararétt og naut strax sérstakrar verndar forystumanna Sjálfstæðisflokksins, sérstaklega Bjarna Benediktssonar utanríkis- og dómsmálaráðherra og síðar forsætisráðherra. Eðvald skýrði sjálfur frá þessu sérstaka trúnaðarsambandi í ævisögu sinni og sonur hans, Atli, hefur haft orð á því sama opinberlega.

Og þeir sem nutu verndar Sjálfstæðisflokksins nutu um leið verndar Morgunblaðsins. Það kom berlega í ljós upp úr 1960 þegar Þjóðviljinn birti lýsingar á voðaverkum Eðvalds, sem Árni Bergmann sendi fréttir af frá Moskvu. Á þessum tíma geisaði náttúrlega kalt stríð og Morgunblaðið átti auðvelt með að afgreiða þessar fréttir sem áróður frá KGB og Eðvald sjálfur fékk að lýsa samsæri kommúnista og gyðinga gegn sér, sem ætti sér rætur í því hversu mikilvægur andkommúnisti hann hefði verið í stríðinu.

Þrjátíu árum síðar, árið 1992, átti svo að heita að Kalda stríðinu væri lokið. Þá var aftur vakin athygli íslenzkra stjórnvalda á glæpum Eðvalds, en viðbrögð Morgunblaðsins voru þannig að það hefði eins getað endurprentað þrjátíu ára gamalt efni.

Á meðan aðrir íslenzkir fjölmiðlar birtu skjöl, vitnisburði og önnur gögn sem máli skiptu, og leituðu jafnvel sjálfir upplýsinga og viðmælenda um víða veröld, þá lét Morgunblaðið nægja að skýra stuttlega frá málavöxtum og minna okkur á að gögnin ættu rætur að rekja til KGB, jafnvel þótt þau kæmu frá Eistlandi, Svíþjóð og Finnlandi, og dómsmálayfirvöld t.d. í Vestur-Þýzkalandi hefðu metið sams konar skjöl

bb.is | 26.09.16 | 16:52 Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með frétt Vilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 14:56Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með fréttÍ dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli