Frétt

| 05.06.2001 | 20:41Ofbeldi og ofbeldi

Það var góð ábending hjá Agli Helgasyni um daginn á rás tvö þegar hann var að furða sig á því hvers vegna ofbeldismenn sleppa svo auðveldlega hér við refsingar og komast upp með athæfi sitt. Dæmi eru um að fórnarlömb þessara hrotta hafi orðið örmkumlamenn en samt fá þeir tiltölulega vægar refsingar, jafnvel engar. Egill nefndi fíkniefnasala til samanburðar: þar hefurðu þó eitthvert val eins og Bubbi þreytist ekki á að minna krakkana á, þú getur sagt neitakk við eitrinu. Hins vegar kemur ribbaldinn ekki til þín á laugaveginum og spyr kurteislega: má bjóða þér ofbeldi? Mig minnir að Egill hafi talað um að ofbeldi sé ekki “valkvætt? – þú getur ekki valið það. Þú verður bara fyrir því.
Ofbeldi tekur á sig ýmsar myndir og við sættum okkur misvel við það. Tveir sjóarar að slást fyrir utan ball í verstöð hefur löngum þótt til nokkurrar prýði hér á landi og til marks um karlmennsku. Samt er það ljótt, leiðinlegt og tilgangslaust ofbeldi. Dembt er yfir okkur myndum frá Ameríku sem snúast meira og minna um grímulausa dýrkun ofbeldis, enda búa Bandaríkjamenn við samfélag þar sem ofbeldi er í hávegum haft sem lausn hvers kyns vandamála og réttarfarið eftir því með sinni frumstæðu dauðarefsingu. Ofbeldi getur birst sem einelti í skóla eða á vinnustað, stríðni, valdbeiting, jafnvel eilíft tuð. Hvar sem manneskjur eru samankomnar um einhvern tíma kemur upp ofbeldi í einhverri mynd og yfirleitt er lausnin fólgin í því að hópurinn reynir að leysa málin með því að setja einhvers konar umgengnisreglur, sem oftast eru óskráðar, og eiga að vernda þann sem útsettur er fyrir ofbeldi. Sá sem gengur of langt í árásum – munnlegum og að ekki sé talað um líkamlegum – á það á hættu að verða útskúfað úr hópnum, andstyggð annarra manna.

Ein tegund ofbeldis sem skotið hefur upp kollinum síðustu árin er rasismi – árásir á fólk vegna uppruna þess. Við erum dálítið að klóra okkur enn í kollinum yfir því hvernig við eigum eiginlega að taka á þessu – sennilega vegna þess að ekkert hefur reynt á þetta hér á landi fyrr en hin allra síðustu ár: Þegar Íslendingar hættu að trúa því að þeir væru aumastir þjóða í upphafi tuttugustu aldar komust þeir umsvifalaust á þá skoðun að þeir væri afbragð annarra þjóða, um alla hluti betur af guði gerðir en annað fólk í veröldinni, útvalin þjóð. Oflætið og minnimáttarkenndin er nefnilega af sömu rót. Íslendingar urðu meira að segja þvílíkir rasistar að þeir fóru að hata Dani – alla Dani. Langafi minn var nýbúi úr þeirri átt. Hann hét Thor Jensen og var athafnamaður. Íslandi var honum gott, hér átti hann langa og farsæla ævi, safnaði miklum auði og kom mörgu á legg. En hann öðlaðist aldrei fulla viðurkenningu í íslensku samfélagi og sonur hans Ólafur fékk iðulega að heyra það í stjórnmálabaráttunni að hann væri danskur gyðingur, sem var þá væntanlega meint sem tvöföld svívirðing. Raunverulegir gyðingar sem hingað flýðu undan nasistum voru sendir sumir hverjir úr landi eins og Einar Heimisson sagnfræðingur og rithöfundur gróf upp á sínum tíma og neyddi okkur til að horfast í augu við.

Íslendingar ættu því að fara sér hægt í að hreykja sér af víðsýni og umburðarlyndi í svonefndum kynþáttamálum og sá óhroði sem nú brýst fram í tali sumra drengja á sér væntanlega einhvers staðar rætur í afkimum íslenskrar þjóðarsálar. En við skulum heldur ekki ganga of langt í upphrópunum. Slíkt kemur engum vel, nema náttúrlega þeim sem hrópar um rasisma annarra og verður þá ekki vændur um slíkar hneigðir sjálfur. Það nær ekki nokkurri átt að útmála hinn almenna mann á Íslandi sem froðufellandi kynþáttahatara, jafnvel þótt hann viðri grunnfærnislegar hugmyndir um siði og háttu annarra þjóða. Slíkar hugmyndir rista grunnt og eru ekki til að hafa áhyggjur af.

Hins vegar er fyllsta ástæða til þess að samfélagið – við öll, við hin – láti menn með einhverjum hætti finna það þegar þeir ganga of langt í gaspri um kynþáttamál. Eins og áður segir: rasismi er ofbeldi. Sá sem verður fyrir rasískum glósum er beittur tilhæfulausu ofbeldi og á um leið erfitt með að bera hönd fyrir höfuð sér því hann er óðara lentur í mjög heimskulegri deilu. Og það er vert að benda á að þetta ofbeldi er ekki “valkvætt?.

Var þá ástæða til þess fyrir ríkissaksóknara að höfða mál á hendur manni sem í blaðaviðtali sagði að Íslendingar bæru af fólki í Afríku? Nei, sennilega ekki. Það er varasamt að lögsækja menn fyrir svo almennt hjal, sem dæmir sig sjálft. Og vandséð að fólk í Afríku sé nokkru bættara. Eða kannski öllu heldur: vandséð á hvern hátt svona þrugl hefur skaðað fólk í Afríku. Ákvæði laganna er hins vegar ekki með öllu út í hött: þær aðstæður geta komið upp að samtök rasista á Íslandi verði öflugri en tveir bræður undir Eyjafjöllum eins og allt bend

bb.is | 27.09.16 | 16:50 Velunnurum þakkaður hlýhugur

Mynd með frétt Boðið var til kaffisamsætis á hjúkrunarheimilinu Eyri á Ísafirði í dag. Starfsfólk og íbúar vildu með þessu móti þakka hlýhug sem þau hafa fundið fyrir hjá íbúum norðanverðra Vestfjarða frá því að hjúkrunarheimilið var tekið í notkun í janúar á þessu ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 14:50Æsispennandi kappvöxtur hæstu trjáa Vestfjarða

Mynd með fréttHæstu tré sem vaxa á Vestfjarðakjálkanum nálgast nú tuttugu metra hæð og má búast við að þeirri hæð verði náð á næsta ári. Sú spennandi staða er komin upp í skógrækt á Vestfjörðum að afar jafnt er í kapphlaupi alaskaaspar í ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 14:50Píratar og Sjálfstæðisflokkur stærstir

Mynd með fréttPíratar og Sjálfstæðisflokkurinn mælast stærstir í nýjustu könnun MMR sem framkvæmd var dagana 20. til 26. september. Flokkarnir mælast þó með örlítið minna fylgi en í síðustu könnun þegar báðir flokkarnir mældust með 22,7% fylgi. Nú mælast Píratar með 21,6% og ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 13:23Vilja ráða sálfræðing og barnalækni í fastar stöður

Mynd með fréttReglulegar heimsóknir sérfræðinga við Heilbrigðisstofnun Vestfjarða eru umsetnar og oftast komast færri að en vilja. Í frétt á RÚV var greint frá því að á þriðja hundrað manns séu á biðlista eftir augnlækni, en slíkur kemur til Ísafjarðar fjórum til fimm ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 11:48Allt að 200 megavatta orka

Mynd með frétt„Þetta getur að mínu mati haft mikil áhrif á orkuöryggi þjóðarinnar, meiri en menn hafa verið að hugleiða hingað til. Ég tel að hægt sé að virkja allt að 200 MW á þessu svæði sem er utan hættusvæða vegna eldgosa og ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 09:37Gerir athugasemd við úreltar tölur

Mynd með fréttBæjarráð Ísafjarðarbæjar gerir athugasemd við að gamlar og úreltar tölur um fjölda skemmtiferðaskipa eru notaðar í drögum að matsáætlun Arnarlax fyrir 10.000 tonna laxeldi í Ísafjarðardjúpi. Í matsáætluninni er vísað í tölur frá 2009 þegar 29 skemmtiferðaskip komu til Ísafjarðar. Þeim ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 09:01Góðir gestir á minningartónleikum um Ragnar H. og Sigríði

Mynd með fréttHinir árlegu minningartónleikar um hjónin Sigríði Jónsdóttur og Ragnar H. Ragnar verða í Hömrum sunnudaginn 9.október kl. 17. Á tónleikunum koma fram ísfirski fiðluleikarinn Hjörleifur Valsson, fyrrum nemandi við Tónlistarskóla Ísafjarðar, sem nú starfar í Noregi og píanóleikarinn Ourania Menelaou. Hún ...
Meira

bb.is | 27.09.16 | 07:51Langvarandi fólksfækkun grafalvarleg

Mynd með fréttAf 74 sveitarfélögum fækkaði íbúum í 42 á árunum 2002 til 2016 en fjölgaði í 32. Mest fækkaði í sveitarfélögum á Vestfjörðum og Norðurlandi vestra. Þetta kom fram í kynningu Sigurðar Á. Snævarr, sviðsstjóra hag- og upplýsingasviðs Sambands íslenskra sveitarfélaga, á ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 16:52Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með fréttVilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli