Frétt

| 20.05.2001 | 15:12Þeir sem eiga svona vini

Fyrir nokkrum vikum fór ég fáeinum orðum um það sem ég kallaði vanmetakenndina í þeim okkar sem viljum búa þar sem nefnt er „úti á landsbyggðinni“. Ég átaldi það sem lítur út eins og kröfur okkar um sérreglur og forréttindi og alls kyns kvart og kvein, sem við réttlætum með því hvað það sé nú erfitt að búa hérna og hvað okkur sé nú yfirleitt gert erfitt fyrir að vera til.
Þetta var og er ein hliðin á samræðu sem ég held að nauðsynlegt sé að þjóðin eigi við sjálfa sig í byrjun aldarinnar, þar sem þjóðlíf og alþjóðalíf breytist svo hratt að við gleymum iðulega að staldra við og spyrja: Hvernig viljum við að Ísland sé? Hvernig viljum við að íslenzkt samfélag sé upp byggt? Viljum við til dæmis að byggð haldi áfram að þéttast á suðvesturhorninu? Þjónar það hagsmunum okkar til lengdar, efnahagslegum og menningarlegum, að sjávarbyggðir leggist af ein af annarri, þvert á vilja þeirra sem búa þar?

Þeir sem skoða málið gaumgæfilega sjá að það þjónar bæði efnahagslegum og menningarlegum hagsmunum okkar að landið sé byggt sem víðast og að fólk fái að búa í friði þar sem byggilegt er.

En hin hliðin á þeim peningi, að landsbyggðin eigi enga kröfu um forréttindi, er sú að við eigum kröfu um jafnrétti, um að ríkisvaldið grafi ekki undan búsetuskilyrðum okkar með aðgerðum sínum, lögum og reglugerðum. Þetta hefur hins vegar gerzt og er enn að gerast. Ég ætla að nefna tvö nýleg dæmi.

Það þarf varla að rifja upp nýlega skýrslu Byggðastofnunar um hvernig kvótakerfið hefur leikið sjávarbyggðir víða um land. Kvótinn var seldur burt og safnaðist í hendur fáeinna stórútgerða, en eftir sat fólkið, húsin og atvinnutækin. En á síðustu árum hefur þó myndazt hópur trillukarla sem heldur uppi atvinnu og þar með mannlífi í heilu byggðarlögunum, sérstaklega fyrir vestan, en líka fyrir norðan og hér fyrir austan. Þetta geta þeir af því að ennþá mega þeir veiða steinbít, ufsa og ýsu án þess að þurfa borga öðrum fyrir óveiddan fiskinn í sjónum.

En nú hefur Alþingi samþykkt lög sem taka gildi næsta haust að öllu óbreyttu og munu kippa grundvellinum undan þessari mikilvægu smábátaútgerð. Það á semsagt að setja steinbítinn, ufsann og ýsuna inn í kvótakerfið – ekki af því að þetta sé ofveiddur fiskur, því það heyrir til undantekninga að leyfilegt magn komi á land, heldur af því að Kristján Ragnarsson og kvótakóngarnir hans heimta það, og eftir þeim kröfum dansar ríkisstjórnin, eins og atburðir síðustu daga sýna.

Þar að auki er vitað að smábátaveiðarnar eru vistvænar, þær eyðileggja ekki sjávarbotninn, þær skila verðmætara hráefni og þær skapa meiri atvinnu en stórtogaraútgerðin.

Það eru semsagt hvorki líffræðileg né efnahagsleg rök fyrir þessari ákvörðun Alþingis og það vita Kristján og kvótakóngarnir, enda bera þeir fyrir sig „réttlæti“, en það hugtak hljómar alveg sérstaklega undarlega úr munni þeirra sem hafa nú þegar sölsað undir sig megnið af sameiginlegri auðlind landsmanna. Vont er þeirra ránglæti, en verra er þeirra réttlæti, sagði maðurinn.

Annað mál liggur fyrir Alþingi þessa dagana, sem mun hafa mikil áhrif á þróun byggðar í landinu, þótt með ólíkum hætti sé, en það er salan á Landssímanum. Staða landsbyggðarinnar í viðskiptum við það fyrirtæki er þannig núna, að fyrirtæki hér þurfa að borga margfalt verð fyrir háhraðatengingu í gegnum síma, sem er nauðsynleg í flestum nútímarekstri, allt að tíu sinnum meira en í Reykjavík.

Í stað þess að breyta þessu og jafna samkeppnisstöðu fyrirtækja í landinu, þá ætlar ríkisstjórnin nú að selja þá þjóðbraut, sem símalínurnar eru, í hendur einkaaðila, og það þarf ekki mikið hugmyndaflug til að sjá hverjar afleiðingarnar verða. Hið nýja einkafyrirtæki mun að sjálfsögðu leitast við að hagnast sem mest, eins og eðlilegt er, og mun þá að sjálfsögðu líka einbeita sér að stærsta markaðnum og mun þar veita bæti betri þjónustu og lægra verð.

Ég get alveg lofað ykkur því að það verður ekki á Bíldudal eða Breiðdalsvík.

Tíminn leyfir ekki að rakin séu fleiri dæmi, þótt af nógu sé að taka, en þessi tvö ættu að nægja til að sýna fram á að hin svokallaða „þróun byggðar“ er ekki náttúrulögmál, ekki sjálfvirk þróun sem við höfum engin áhrif á. Hún er að stórum hluta mannanna verk, þ.e.a.s. stjórnvalda sem taka ákvarðanir með galopin augun, vitandi vits hvaða afleiðingar þær hafa. Þeir eru einfaldlega að eyðileggja smábátaútg

bb.is | 26.09.16 | 16:52 Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með frétt Vilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 14:56Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með fréttÍ dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli