Frétt

| 04.05.2001 | 05:25Í byggð að eyði?

Í síðasta pistli lýsti Gegnir því, hvernig menning nútímans býr til þá ímynd að stórborgir bjóði upp á hinn eina eftirsóknarverða lífsstíl. Jafnframt var það nefnt, að alls staðar væri verið að reyna að bjóða upp á þennan lífsstíl. Því var jafnframt slegið föstu að þetta hefði hvergi dugað til að halda í fólkið.

Fari fram sem horfir verður Ísland orðið borgríki innan 50 ára. Borgin mun ná frá Borgarfirði, austur á Selfoss og um Reykjanes, með miðbæ í 101 Reykjavík. Því mun hins vegar fara fjarri að byggðaröskuninni verði þá lokið. Þessi borg verður í rauninni smábær á heimsvísu, með 4-500 þúsund íbúa. Hún verður á stærð við þær borgir sem eru í dag, víðsvegar um heiminn, að missa fólkið til stórborganna. Hún mun ekki ekki geta boðið upp á það stórborgarlíf sem fólk sækist eftir. Í alþjóðavæðingunni sem nú gengur yfir eru fjölskylduböndin veik og átthagatryggð lítil. Fólk ferðast mikið, sífellt fleiri hafa búið erlendis eða jafnvel alist þar upp að hluta eða öllu leyti.
Það er því ekkert sem heldur í fólkið nema hagsmunir þess, raunverulegir eða ímyndaðir. Þessu fólki verður sama í hvaða landi það býr, það velur sér búsetu aðeins eftir því sem því finnst henta sínum lífsstíl. Þegar Ísland verður orðið að borgríki verður staða þess gagnvart umheiminum svipuð og staða landsbyggðarinnar gagnvart höfuðborgarsvæðinu í dag. Það er engin ástæða til að ætla að byggðaröskunin láti þar staðar numið. Búseturöskunin á landinu er því ekki bara vandi landsbyggðarfólksins heldur samfélagslegt viðfangsefni sem varðar alla landsmenn.

Til að byggja Ísland þurfum við í rauninni að skilgreina okkur upp á nýtt. Við sem viljum búa í dreifbýli, og þar með talið á Íslandi, þurfum að skilgreina okkur sem dreifbýlisfólk, en ekki sem borgarbúa. Við þurfum að hætta að hafa ópersónulegt og sinnulaust borgarlífið sem okkar ímynd, sem okkar takmark. Það passar okkur ekki. Íslendingar eru skapandi fólk, sem treystir sér til í nánast hvað sem er. Um það vitnar öll listsköpunin hjá almenningi og öll húsin sem eru byggð frá grunni af eigendum sínum og jafnvel endað á að mála nokkur málverk til að skreyta veggina. Um það sama vitnar líka hve óhrædd og fljót við erum að taka upp tækninýjungar á öllum sviðum. Íslendingar eru ekki ópersónulegir heldur áhugasamir um fólk, sbr. allan ættfræðiáhugann, og þeir eru ekki sinnulausir heldur þvert á móti, hver og einn telur sig þurfa að hafa skoðanir á öllum hlutum. Við eigum að viðkenna sjálf okkur eins og við erum og vera stolt af því vegna þess að fyrir það erum við merkileg. Ef við gerum það, sjáum við að það hæfir okkur ekki að búa í stórborgarkösinni, heldur hæfir okkur að búa í stóru og dreifbýlu landi þar sem við lifum í nánum tengslum við náttúruna og eðli okkar.

Með því að viðurkenna þetta þá verður okkur líka eðlilegt að halda tengslum við fortíðina, menningu okkar og sögu og gera hana að hluta af okkar daglega lífi. Auðvitað munum við lifa í nútímanum og tileinka okkur tækninýjungar og nýja menningu. Það er hins vegar grundvallaratriði að viðurkenna sérstöðu sína, bæði sem þjóðar og sem íbúa ákveðins svæðis og vera stoltur af því. Þeir sem meðvitað kjósa stórborgarlífið verða að leita þangað sem það er að finna. Þeir finna það hvort sem er aldrei á Íslandi.

Með því að axla þá ábyrgð að varðveita sérstöðu okkar og arfleifð og finnast það eftirsóknarvert, verðum við um leið eftirsóknarverð í augum annarra. Með því skapast auknir möguleikar til framleiðslu og sölu á margvíslegum varningi, til útflutnings á menningu, og ekki síst í ferðaþjónustu. Hvert verklag sem týnist, hver saga sem gleymist, hvert mannvirki sem hverfur, hvert byggðarlag sem tæmist, gerir okkur fátækari.

Með því að glata einkennum okkar og reyna alls staðar að búa til eftirlíkingar af alþjóðlegum stórborgum verðum við hvorki merkileg í augum umheimsins né okkar sjálfra. Þá halda jaðarsvæðin áfram að tæmast og síðan kemur röðin að höfuðborgarsvæðinu, þegar það verður orðið jaðarsvæði Evrópu.

– Gegnir.

bb.is | 26.09.16 | 16:52 Uppáhaldslög einstaks tónlistarmanns

Mynd með frétt Vilberg Vilbergsson oftast kallaður Villi Valli er það sem kallast mætti krúnudjásn í vestfirsku tónlistarlífi og sennilega víðar. Villi Valli hefur staðið tónlistarvaktina linnulítið í rúm 70 ár. Matthías MD Hemstock slagverksleikari hefur leikið með Villa í hljómsveit af og til ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 15:464.000 sjálfboðaliðar gera heiminn að betri stað

Mynd með fréttHjá Rauða krossinum á Íslandi er síðasta vika septembermánaðar ár hvert helguð kynningu á því góða starfi sem þar fer fram. Er þá leitast við að láta verkefni og störf sjálfboðaliða hreyfingarinnar skína, en starfsemi hennar er að stórum hluta undir ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 14:56Reisa þrjú hús í vetur

Mynd með fréttÍ dag var greint frá að Húsasmiðjan reisir nýtt verslunarhús á Ísafirði og sjá Vestfirskir verktakar ehf. um byggingu hússins. Vestfirskir verktakar eru með fleiri járn í eldinum og eru nú að reisa tvær skemmur á Mávagarði. „Skemmurnar seldust eins og ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 13:23Vott og vindasamt á gangnafólk

Mynd með fréttÞað er ekki hægt að segja annað en heilt yfir hafi veðrið leikið við Vestfirðinga það sem af er árinu 2016. Veturinn var mildur, vorið fallegt og sumarið gott. Haustið fram til þessa hefur sýnt sína fegurstu ásjónu og einnig látið ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 11:48Húsasmiðjan opnar nýja verslun í vor

Mynd með fréttHúsasmiðjan opnar nýja verslun á Ísafirði vorið 2017 og hefur undirritað samning við Vestfirska verktaka um byggingu hins nýja húsnæðis við Æðartanga á Ísafirði. Nýja verslunin verður rúmir 1.100 fermetrar og mun sameina starfsemi Húsasmiðjunnar á Ísafirði á einn stað en ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:37Forvitnilegir fyrirlestrar um grænlensk samfélög

Mynd með fréttDr. Kåre Hendriksen, sérfræðingur um málefni Grænlands og dósent við danska Tækniháskólann, heldur tvo fyrirlestra um Grænland í Háskólasetri Vestfjarða í dag. Fyrri fyrirlesturinn fer fram í hádeginu og þar verður fjallað um félagshagfræðilegt mikilvægi grænlenskra byggða. Síðari fyrirlesturinn verður í ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 09:02Lilja Rafney sigraði í prófkjörinu

Mynd með fréttÚrslit úr prófkjöri Vinstri hreyfingarinnar – græns framboð í Norðvesturkjördæmi lágu fyrir í gær. Lilja Rafney Magnúsdóttir, alþingismaður frá Suðureyri, sigraði í prófkjörinu og Bjarni Jónsson, sveitarstjórnarmaður frá Sauðárkróki, varð í öðru sæti. Bjarni sóttist eftir fyrsta sæti líkt og Lilja ...
Meira

bb.is | 26.09.16 | 07:34Eyþór sýnir á RIFF

Mynd með fréttFlateyringurinn Eyþór Jóvinsson frumsýnir nýjustu afurð sína, stuttmyndina Litla stund hjá Hansa, á alþjóðlegu kvikmyndahátíðinni RIFF sem hefst í Reykjavík þann 29.september. Eyþór er bæði leikstjóri og handritshöfundur myndarinnar, sem er byggð á smásögu Þórarins Eldjárn. Það er annar Vestfirðingur, Tálknfirðingurinn ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 16:49Ráðast í endurbætur á Guðmundarbúð

Mynd með fréttTil stendur að ráðast í miklar framkvæmdir í Guðmundarbúð, húsnæði Björgunarfélags Ísafjarðar og slysavarnardeildarinnar Iðunnar á Ísafirði. Húsnæðið er búið að vera starfsstöð félaganna frá því árið 2002 og hefur allar götur síðan verið hrátt, en nú stendur til að breyta ...
Meira

bb.is | 23.09.16 | 14:50Hátíðarfundur Ísafjarðarkrata

Mynd með fréttKolbrún Sverrisdóttir verkakona og tveir af fyrrverandi formönnum Alþýðuflokksins, Jón Baldvin Hannibalsson og Sighvatur Björgvinsson munu ræða stöðu og framtíð jafnaðarmanna á hátíðarfundi í Edinborgarhúsinu á Ísafirði á morgun þegar minnst verður 100 ára afmælis jafnaðarstefnunnar á Íslandi. Þremenningarnir eru öll ...
Meira


Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli