BB.is

Kristján Möller.

Kristján Möller | 29.10.2009 | 15:51Ný tækifæri með betri samgöngumannvirkjum

Miklar samgönguframkvæmdir hafa staðið yfir á norðanverðum Vestfjörðum síðustu árin og stórir áfangar náðst sem hafa í för með sér öruggari samgöngur, styttingu leiða og um leið lækkandi flutningskostnað. Þetta er í hnotskurn það sem samgöngubætur snúast um. Þegar við fögnuðum hinum nýja vegi um Arnkötludal um miðjan október vitnaði ég í ávarpi í ljóð Davíðs Stefánssonar sem heitir Vegurinn. Fyrsta erindið er svona:

Einn talaði oft um veg yfir vegleysur og hraun.
Einn vitnaði í samtök, er ynnu þyngstu raun.
Einn mældi fyrir vegi og vissi upp á hár,
hvar vegur ætti að koma... Svo liðu hundrað ár.

Svo liðu hundrað ár, sagði skáldið og ég veit að okkur finnst við oft hafa beðið í hundrað ár eftir umbótum á sviði samgöngumála.

Fyrir utan nýjan veg um Arnkötludal hefur vegurinn um Ísafjarðardjúp verið endurnýjaður verulega síðustu árin. Munar þar mestu um þverun og nýja brú yfir Mjóafjörð og nýjan veg á löngum köflum í Djúpinu. Með þessum endurbótum hefur vetrarleiðin milli Ísafjarðar og Reykjavíkur styst um rúmlega 75 kílómetra. Þá hefur leiðin milli Hólmavíkur og Reykjavíkur styst um 42 kílómetra. Og það sem meira er: Nú ökum við þessa 455 kílómetra löngu leið á bundnu slitlagi – með öðrum orðum það er nú komið bundið slitlag milli Reykjavíkur og Bolungarvíkur.

Stytting er arðbær

En eitt þýðingarmesta atriðið sem þessar framkvæmdir hafa í för með sér er stytting vegalengda. Hún er arðbærasta atriðið í þessari samgöngubót.

Tökum til dæmis leiðina milli Ísafjarðar og Reykjavíkur. Þeir sem sinna vöruflutningum á þessari leið segja að nú sé unnt að aka hana á um 7 tímum sem áður tók 8 og jafnvel 9 tíma. Það munar miklu, sérstaklega á þessum stóru flutningabílum, hvort ekið er á mjóum, krókóttum og holóttum malarvegi eða eðlilegum breiðum vegi með bundnu slitlagi.

Þessi bylting í samgöngumálum hefur líka leitt til þess að Eimskip tilkynnti strax lækkun flutningsgjalda um 8% og í kjölfarið ákvað Samskip 12% lækkun á gjaldskrá á þessari leið. Þeir sem reka flutningaþjónustu segja að stytting leiðar hafi eðlilega í för með sér lægri kostnað. Vegir með bundnu slitlagi og vegir sem liggja um færri fjallvegi þýða líka minni olíukostnað. Lægri flutningskostnaður er mikilvægur liður í því að styrkja búsetu út um land og með þessu leggja flutningafyrirtækin strax sitt lóð á þá vogarskál.

Ný og betri samgöngumannvirki hafa margs konar ný tækifæri í för með sér. Byggðir tengjast betur og nú geta íbúar á norðanverðum Vestfjörðum, Strandamenn og Dalamenn átt næsta auðveld og fyrirhafnarlaus samskipti árið um kring. Komin eru ný tækifæri til daglegra atvinnu- eða menningarsamskipta sem ég efa ekki að menn munu nýta sér í þessum byggðum öllum.

Eflir sveitarfélög

Mér er einnig tamt að minnast á sameiningu sveitarfélaga þegar samgöngubætur eru annars vegar. Nægir þar á minna á sameiningarþreifingar milli Bolungarvíkur, Ísafjarðarbæjar og Súðavíkur og nú gætu Strandamenn og Dalamenn velt fyrir sér sameiningarkostum. Framkvæmdir sem þessar eru grunnur að því að efla sveitarfélögin og með því að tvinna saman samgönguáætlun og áætlun um eflingu sveitarfélaga er ég sannfærður um að við náum árangri í þeim efnum.

Góðir lesendur.

Í lokin ætla ég að tilfæra síðasta erindið úr ljóði Davíðs Stefánssonar:

Er starfinu var lokið og leyst hin mikla þraut,
fannst lýðum öllum sjálfsagt, að þarna væri braut.
En víða eru í byggðunum björg og keldur enn,
sem bíða ykkar, stórhuga vegabótamenn.

Við sem sinnum samgöngumálum þjóðarinnar skulum taka þessa brýningu skáldsins alvarlega: Það bíða okkar víða björg og keldur.

Á sunnanverðum Vestfjörðum er staðan þannig að eftir nýlegan dóm Hæstaréttar um vegagerð í Teigsskógi og nágrenni þarf að meta hvernig brugðist skal við. Unnið er að kafla á Vestfjarðavegi milli Þverár og Þingmannaár, kafli í Vattafirði þarf að fara í umhverfismat og skipaður hefur verið starfshópur til að standa að undirbúningi nýs vegar um Dynjandisheiði. Þá þarf einnig að koma jarðgöngum milli Dýrafjarðar og Arnarfjarðar á kortið eins og Fjórðungssamband Vestfirðinga hefur lagt mikla áherslu á. Einnig ályktaði Fjórðungssambandið um nauðsyn þess að hraða sem mest endurbyggingu Vestfjarðavegar.

Það er því víða sem þörf er á að taka til hendinni. Við verðum að rifa seglin um stund meðan við náum aftur getu til að hefjast handa af krafti. Látum ekki hundrað árin líða – horfum bjartsýn til framtíðar og skipuleggjum næstu áfanga.

Kristján Möller. Höfundur er samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.

Til baka - Prenta frétt - Senda frétt - Senda á Facebook