Veiðiréttindi í Djúpinu: fasteignamat réttindanna 100 m.kr.

Verðmæti laxveiðiréttindanna í þremur ám í Ísafjarðardjúpi er um 100 milljónir króna samkvæmt mati á þeim í skrá Þjóðskrár Íslands. Veiðiréttindin í Laugardalsá eru 65 m.kr. og í Langadalsá og Hvannadalsá eru réttindin metin saman samtals 35 m.kr.

Átta jarðir eru skráðar fyrir veiðiréttindum í Laugardalsá og einnig átta jarðir eiga réttindi í Langadalsá/Hvannadalsá, en þær ár eiga sameiginlegan ós.

Þetta verðmætamat er ekki í samræmi við veiðarnar síðustu áratugina. Meðaltalsveiði úr Laugardalsá frá 1984-2020 er 281 lax, en úr hinum ánum tveimur er meðaltalið samtals 310 laxar.

Samkvæmt þessu mati gefur 100 laxa meðalveiði í Laugardalsá mat upp á 23,1 m.kr. en samsvarandi 11,2 m.kr. í Langadalsá/Hvannadalsá. Fasteignamat veiðihlunnindanna í Laugardalsá er því tvöfalt hærra en í Langadalsá/Hvannadalsá, sem er athyglisvert í því ljósi að verðmeiri áin varð ekki laxageng fyrr en eftir 1969 þegar sprengdur var farvegur í ánni. Með öðrum orðum tilbúna og manngerða áin er mun verðmætari en hinar sem eiga þó að vera náttúrulegar.

Laugardalsá
jörðmat 2021
Strandsel8.160
Blámýrar8.160
Hrafnabjörg8.160
Laugaból8.160
Birnustaðir8.160
Hagakot8.160
Efstidalur8.160
Eiríksstaðir8.160
Samtals milljónir króna:65.280
Langadalsá/Hvannadalsámat 2021
Kirkjuból7.030
Bakki fremri4.550
Bakki neðri4.200
Brekka3.670
Arngerðareyri4.900
Bakkasel4.650
Tunga3.710
Rauðamýri2.640
Samtals milljónir króna35.350
Alls100.630

Eldisræktin a.m.k. 500 sinnum verðmætari

Annað athyglisvert má lesa út úr þessum opinberu gögnum um verðmæti veiðihlunnindanna. Í fyrsta lagi er skráð fasteignamat byggt á markaðsverði. Það á að endurspegla það verð sem markaðurinn er tilbúinn að greiða fyrir þessi réttindi. Markaðsverðið á stangveiðiréttindunum er því um 100 milljónir króna samtals fyrir þessar þrjár ár sem Hafrannsóknarstofnun hefur tekið að sér að vernda sérstaklega.

Í Ísafjarðardjúpi leyfir burðarþolsmat að ræktuð verði 30 þúsund tonn af laxi og eru þá Jökulfirðirnir ekki taldir með. Fyrirtæki sem eru komin af stað í fiskeldinu eru talin mjög arðvænleg á hlutabréfamarkaði og seljast hlutabréf í þeim fyrir hátt verð. Sem dæmi má nefna að Arnarlax, sem hefur sótt um leyfi fyrir laxeldi í Djúpinu, en er einkum með sína starfsemi á sunnanverðum Vestfjörðum, hefur leyfi fyrir um 25 þúsund tonna framleiðslu á ári. Það er komið á opinn hlutabréfamarkað í Noregi og er metið á um 50 milljarða króna.

Af þessu má ætla með nokkurri vissu að verðmæti 30 þúsund tonna framleiðsluréttinda í Djúpinu sé metin á markaði á 50 – 60 milljarða króna.

Þá er hægt að bera saman þetta tvær atvinnugreinar stangveiði og fiskeldi. Ljóst er að fiskeldið er á markaði metið a.m.k. 500 sinnum verðmætara. Markaðurinn er í þessu samhengi svar þeirra sem hætta peningunum sínum , taka raunverulega áhættu með eigið fé, svo það er ekki hægt að líta framhjá því.

En einu má ekki gleyma í þessu, að þessar tvær atvinnugreinar eru ekki andstæður, það er ekki annaðhvort önnur eða hin, heldur eru allar forsendur til þess að gera hvort tveggja og hafa hag af báðum.

-k