Víðerni Drangajökulssvæðisins á að vernda samkvæmt úttekt Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna (IUCN)

Varaforseti Alþjóðanefndar um friðlýst svæði (World commission on protected areas, WCPA)  innan Alþjóðlegu náttúruverndarsamtakanna (IUCN) hefur skilað skýrslu til IUCN um víðerni sem kennd eru við Drangajökul á norðanverðum Vestfjörðum.

Í fréttatilkynningu frá Landvernd segir að Í skýrslunni komi fram að svæðið uppfylli alþjóðleg skilyrði IUCN fyrir verndarsvæði  og að svæðið uppfylli viðmið fyrir verndarflokk Ib – Óbyggð víðerni.

„Þá segir í skýrslunni að vernd svæðsins sé mikilvæg í alþjóðlegu og innlendu samhengi þar sem það er eitt af örfáum heildstæðum óbyggðum víðernum í Evrópu og flokkist sem alþjóðlega mikilvæg óbyggð víðerni. Svæðið búi einnig yfir einstökum jarðminjum, ótal stöðuvötnum og mörgum fögrum fossum og á því finnast merkir steingervingar.

Skoðað var hvort flokka ætti svæðið í verndarflokk II (þjóðgarður) eða flokk V (landslagsvernd) en þeir flokkar þóttu ekki veita svæðinu næga vernd að teknu tilliti til verðmætis þess.

Niðurstaða skýrslunnar er að allar stórar framkvæmdir á svæðinu myndu stríða gegn viðmiðum og reglum IUCN sem og íslenskum reglum um verndarflokka Ib (víðerni) og II (þjóðgarður) sem svæðið uppfyllir nú.  Fyrirhuguð Hvalárvirkjun er sögð breyta vatnafari svæðisins stórlega, skaða landslagsheildir, lífbreytileika og náttúru þess til frambúðar og því draga verulega úr náttúruverndargildi þess.

Þessi niðurstaða alþjóðlegra aðila á víðernum Drangajökulssvæðisins er í samræmi við tillögur Náttúrufræðistofnunar Íslands  um svæði á náttúruminjaskrá og við álit Skipulagsstofnunar á umhverfisáhrifum Hvalárvirkjunar.

Vegna Hvalárvirkjunar er gert er ráð fyrir að reisa fimm stíflur, mynda fjögur lón, grafa skurði og göng, reisa stöðvarhús og leggja vegi. Þessu fygir svo stórfelld efnistaka og flutningur á jarðvegi. Stíflugarðarnir verða á hæð við tíu og tólf hæða blokkir og stórt svæði mun verða að risastóru uppistöðulóni sem mun drekkja fjölmörgum stöðuvötnum og þurrka upp tugi fossa.

Landvernd er eitt af 1.300 samtökum og stofnunum í 160 löndum sem eiga aðild að Alþjóðlegu náttúruverndarsamtökunum, IUCN. Umhverfis- auðlindaráðuneytið er einnig aðili að samtökunum. Samtökin veita fjölmörgum aðilum ráðgjöf í náttúruverndarmálum, m.a. við skráningu svæða á heimsminjaskrá.“

Auður Önnu Magnúsdóttir framkvæmdastjóri Landverndar segir að kostnaðurinn við skýrsluna hafi verið greiddur af IUCN og Landvernd.  „Ég er ekki með á hreinu kostnað IUCN en kostnaður Landverndar vegna hennar var 475 þús.“ segir Auður.